विशालनामा

अडगळीत गेलेले शब्द ‘अडगळीत गेलेले शब्द’ हे शीर्षक लिहिताच लक्षात आले की ‘अडगळ’ हा शब्दच अडगळीत गेला आहे.पूर्वी प्रत्येक घरात एक अडगळीची खोली असायची.सगळ्या नको असलेल्या,परंतु कधीतरी कामास येणार्‍या वस्तू तेथे जाऊन पडायच्या.पण 1 BHK अथवा 2 BHK¨च्या जमान्यात अडगळ सरळ भंगारवाल्याकडे जाते. वास्तुशास्त्राच्या दृष्टीने तेच योग्य आहे असे म्हणतात. काय योग्य,काय अयोग्य, हा प्रश्न वेगळाच; पण काळानुसार खूपच शब्द अडगळीत गेले आहेत हे खरे. जुनी घरे आठवताच तसे शब्द खूपच आठवायला लागतात. ओटी, पडवी, परसू, माजघर, कोठीघर हे शब्द विसरायला झाले आहेत.‘वळचण’ हा असाच एक अडगळीत गेलेला शब्द. वळचण म्हणजे छपराचा भिंतीच्याही पुढे आलेला भाग. ऊन-पावसापासून घराचे संरक्षण होण्यासाठी तो तसा ठेवलेला असायचा. घराची वळचण ही गुरा-ढोरापासून आगंतुकापर्यंत सगळ्यांचं विसाव्याचं ठिकाण होतं. कोणीही तेथे विश्रांती घ्यावी असं.  ‘फडताळ’ ..... फडताळ म्हणजे भिंतीतील कपाट. खुंटी, कोनाडे, देवड्या हे असेच अडगळीत गेलेले शब्द.घरात माळा असायचा.  त्याला ‘आटळा’ म्हणायचे.जुन्या घरातील न्हाणीघर (बाथरूम) असंच. ऐसपैस चुलाण्यावर पंचव...

पेजे बरोबर तोराची शीर जेवणात आसता शिरवळ्याची खीर इसारतलस सगळा.... एकदा माज्या वांगडा कोकणात फिर. माशे कालवा कुर्ले सुकटा शिंपले वड़े सागोति खायसर रवाचो नाय धीर काजू खा फणस खा अडसार खा व्हयो तसो मार आडयो हात वडया भजीर इसारतलस सगळा.... एकदा माज्या वांगडा कोकणात फिर. समुद्र नदी व्हाळ आनी विहीर हिरविगार शेता तेच्यात पाखरा भिरभिर इसारतलस सगळा.... एकदा माज्या वांगडा कोकणात फिर. वर्षभर खेळता बहर हयल्या झाड़ा येलीर सगळ्यानचा खानपान शिजता एकाच चुलीर एकदा माज्या वांगडा कोकणात फिर. गणपतीसोबत आमी पुजतव हुनिर न्हेवरे खाशीत तर मागुचय नाय पालक पनीर इसारतलस सगळा.... एकदा माज्या वांगडा कोकणात फिर. शिमगो जत्रा दशावतार भजना नाय बगुक गावाचि दुनियेच्या पाठीर चतुर्थेक तर अकरा दिवस स्वर्गच् उतारता जमनीर इसारतलस सगळा.... एकदा माज्या वांगडा कोकणात फिर. नाय कसली चिंता नाय कसली फिकिर माहेरा सारख्या सासर भावासारखो हयलो दिर इसारतलस सगळा.... एकदा माज्या वांगडा कोकणात फिर. पाहूंणचार रवता वस्तेक आमच्या हातीर काळीज सुदा करतव आमी पुढे मित्रा खातिर तुजो पण जीव जड़तलो कोकणच्या मातीर ...

सिं धु दु र्ग -  माझा जिल्हा || सिंधुदुर्ग दिनाच्या सर्वांना शुभेच्छा || १ मे १९८१ या महाराष्ट्र दिनाच्या शुभ मुहूर्तावर सिंधुदुर्ग जिल्ह्याची अधिकृत घोषणा झाली आणि महाराष्ट्राच्या एका महत्वाच्या जिल्ह्याची निर्मिती झाली.  आपले आस्तिव दाखवण्याची या प्रदेशाला संधी मिळाली. सिंधुदुर्ग जिल्ह्याने त्या संधीचे सोने केले.  प्रत्येक प्रांतात आपला ठसा उमठवला. या जिल्ह्याने आणि या मातीतील गुणानुसार येथील मालवण्याने कधीच लाचारी पत्करली नाही. दुष्काळ पडो कि पूर येवो, येथून सरकार दरबारी हात पसरल्याची नोंद मिळणार नाही. निसर्गाने तर या जिल्ह्यावर उदारता नेहमीच दाखवली. पण निसर्गाने तोंड फिरवले तरी येथील शेतकरी कधी निराश झाला नाही आत्महत्या करत नाही.  पेजेवर अर्धपोटी राहील पण स्वाभिमान सोडणार नाही. देव आणि देवचार मानणारे हे श्रद्धाळू सिंधुदुर्गवासिय. या सिंधुदुर्गात कुठेही उभे राहा एक सुंदर निसर्गचित्र तुम्हाला दिसेल. आंबोली सारखे थंडगार हिल स्टेशन. एका पेक्षा एक देखणी मंदिरे, इतिहासाची साक्ष देणारे किल्ले आणि एका पेक्षा एक सुंदर समुद्र किनारे.  जे आहे त्याची तुलना इतर ...